Ung thư thanh quản

Ung thư thanh quản là khối u ác tính thường gặp nhất của đường hô hấp trên, khoảng 90% là carcinoma tế bào vảy. Thể thanh môn có tiên lượng tốt hơn vì khàn tiếng sớm dễ nhận biết. Điều trị tổng hợp nhấn mạnh đồng thời triệt căn khối u và bảo tồn chức năng thanh quản.

Yếu tố nguy cơ

· Hút thuốc (nguyên nhân quan trọng nhất)

· Uống rượu quá mức

· Nhiễm HPV

· Nam giới, tuổi >60

· Phơi nhiễm nghề nghiệp (amiăng, sương acid sulfuric, v.v.)

· Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Nguyên nhân

Thuốc lá và rượu phối hợp gây tổn thương niêm mạc thanh quản; các đột biến tần suất cao ở gen như TP53 dẫn đến ung thư hóa tế bào. Nhiễm HPV có thể gây ung thư thanh quản ở người không hút thuốc.

Triệu chứng

Khàn tiếng kéo dài trên ba tuần là triệu chứng điển hình sớm của thể thanh môn. Thể trên thanh môn và dưới thanh môn thường không có triệu chứng rõ ở giai đoạn sớm. Khi tiến triển có thể đau họng, khó nuốt, đau tai lan truyền, sưng hạch cổ và tắc nghẽn đường thở.

Phương án điều trị

· Phẫu thuật: Thể thanh môn giai đoạn sớm có thể phẫu thuật laser qua đường miệng xâm lấn tối thiểu hoặc cắt một phần thanh quản, bảo tồn phát âm và nuốt. Cắt toàn bộ thanh quản phù hợp với bệnh lan rộng.

· Điều trị xâm lấn tối thiểu: Phẫu thuật laser carbon dioxide qua đường miệng cắt u chính xác và bảo tồn niêm mạc bình thường; người không thể phẫu thuật có thể đốt sóng cao tần hoặc áp lạnh dưới hướng dẫn hình ảnh như biện pháp giảm nhẹ.

· Xạ trị và hóa trị: Xạ trị đơn thuần có thể điều trị triệt căn ung thư thanh quản giai đoạn sớm; bệnh tiến triển tại chỗ dùng hóa xạ trị đồng thời nhằm bảo tồn chức năng thanh quản.

· Liệu pháp miễn dịch nhắm trúng đích: Thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch dùng cho ca tái phát hoặc di căn, có thể kéo dài thời gian kiểm soát.

·  Các điều trị hỗ trợ khác:Huấn luyện phục hồi giọng nói, đánh giá chức năng nuốt và hỗ trợ dinh dưỡng xuyên suốt quá trình điều trị.

Xét nghiệm và chẩn đoán

Nội soi thanh quản điện tử quan sát trực tiếp và sinh thiết để xác chẩn. CT và MRI đánh giá phạm vi xâm lấn và di căn hạch. Chẩn đoán hình ảnh ngực đánh giá di căn xa; xét nghiệm HPV có ý nghĩa trong phân tầng tiên lượng.