Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng có tỷ lệ tử vong đứng đầu trong các ung thư phụ khoa, chủ yếu là ung thư buồng trứng biểu mô. Do thiếu triệu chứng sớm, hơn một nửa bệnh nhân khi chẩn đoán đã ở giai đoạn muộn. Chiến lược chuẩn hóa gồm phẫu thuật + hóa trị + điều trị duy trì đã cải thiện đáng kể tiên lượng.

Yếu tố nguy cơ

· Đột biến di truyền như BRCA1/2 (nguy cơ có thể lên tới 40–60%)

· Có kinh sớm, mãn kinh muộn

· Chưa sinh con hoặc sinh con muộn

· Béo phì

· Lạc nội mạc tử cung

· Hút thuốc

Căn nguyên

Rụng trứng gây tổn thương lặp lại trên bề mặt buồng trứng; trong bối cảnh đột biến các gen sửa chữa như BRCA, các bất thường DNA tích lũy. Môi trường estrogen nội sinh và viêm vùng chậu phối hợp thúc đẩy quá trình ung thư hóa. Béo phì làm nặng thêm tình trạng viêm mạn tính.

Triệu chứng

Giai đoạn sớm có thể có chướng bụng, tăng vòng bụng, nhanh no và khó chịu vùng bụng. Khi tiến triển có đau bụng, tiểu nhiều tiểu gấp, khó tiêu và mệt mỏi. Giai đoạn muộn, cổ trướng nhiều gây khó thở; khám phụ khoa có thể sờ thấy khối phần phụ.

Phác đồ điều trị

· Phẫu thuật: Phẫu thuật giảm khối tế bào u nhằm đạt không còn tổn thương nhìn thấy được, là nền tảng điều trị. Một số bệnh nhân được giảm khối sau hóa trị tân bổ trợ.

· Điều trị xâm lấn tối thiểu: Với ổ tái phát đơn độc hoặc tổn thương oligometastatic, có thể cân nhắc đốt sóng cao tần hoặc microwave ablation dưới hướng dẫn hình ảnh để kiểm soát tại chỗ; cấy hạt phóng xạ cũng có thể dùng cho điều trị tại chỗ.

· Hóa xạ trị:Hóa trị chứa platinum sau mổ là phác đồ chuẩn; hóa trị tăng nhiệt trong ổ bụng có thể dùng cho bệnh nhân phù hợp.

· Liệu pháp miễn dịch nhắm trúng đích: Người có đột biến BRCA hoặc HRD dương tính dùng PARP inhibitors để điều trị duy trì; điều trị nhắm trúng đích kháng tạo mạch kết hợp hóa trị có thể tăng hiệu quả.

· Các điều trị hỗ trợ khác:Tư vấn di truyền và xét nghiệm BRCA giúp hướng dẫn phòng ung thư cho thành viên gia đình; điều trị hỗ trợ cải thiện chất lượng sống.

Xét nghiệm và chẩn đoán

Siêu âm vùng chậu là lựa chọn đầu tiên. Xét nghiệm CA-125 huyết thanh kết hợp với HE4 hỗ trợ chẩn đoán. Chụp cắt lớp vi tính (CT) có tiêm thuốc cản quang được sử dụng để phân giai đoạn bệnh. Sau phẫu thuật, giải phẫu bệnh xác định phân loại dưới nhóm của khối u. Xét nghiệm đột biến BRCA và tình trạng HRD giúp hướng dẫn điều trị duy trì.